Tanım: Fiili işlediği sırada akıl hastalığı sebebiyle işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan failin isnat (kusur) yeteneğinin bulunmaması durumudur.
Açıklama: TCK m. 32 ikili bir ayrım öngörmüştür: Tam akıl hastalığı (TCK m. 32/1): failin algılama veya irade yeteneği tamamen kalkmıştır; kişiye ceza verilmez, TCK m. 57 uyarınca yüksek güvenlikli sağlık kurumlarında güvenlik tedbiri uygulanır. Kısmi akıl hastalığı (TCK m. 32/2): algılama veya irade yeteneği tamamen kalkmamış, ancak önemli derecede azalmıştır; bu durumda faile indirilmiş ceza verilir. Akıl hastalığı durumu mutlaka Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulu veya tam teşekküllü ruh sağlığı hastanesi sağlık kurulu raporuyla saptanmalıdır.
Hukuki Dayanak: TCK m. 32, 57; CMK m. 74 (gözlem altına alma), m. 223/3-a
Örnek: Paranoid şizofreni teşhisi bulunan bir kişinin, hezeyanlarının etkisiyle komşusunu kendisine büyü yapan bir varlık sanarak bıçaklaması olayında; TCK m. 32/1 uyarınca kusur yeteneği bulunmadığından ceza verilmesine yer olmadığına ve yüksek güvenlikli psikiyatri hastanesinde zorunlu tedaviye alınmasına karar verilmesi.
İlgili Kavramlar: İsnat yeteneği, akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirleri (TCK m. 57), adli tıp raporu, gözlem altına alma