Arama, işlendiği iddia edilen bir suçun delillerini ele geçirmek veya şüpheliyi/sanığı yakalamak amacıyla kişinin üstünde, eşyasında, aracında, konutunda veya işyerinde yapılan gizli alan araştırması niteliğindeki koruma tedbiridir (CMK m. 116).
Temel Kurallar:
Hâkim Kararı Kuralı: Arama kural olarak hâkim kararı ile yapılır. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde cumhuriyet savcısının yazılı emriyle yapılabilir.
Gece Arama Yasağı (m. 118): Konutta, işyerinde veya kapalı alanlarda kural olarak gece vakti arama yapılamaz (suçüstü hali ve firar eden tutuklunun yakalanması istisnadır).
Arama sırasında avukatın hazır bulunması engellenemez (m. 120/3). Kararsız yapılan aramada elde edilen deliller hukuka aykırıdır; hükme esas alınamaz.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 20, 21; CMK m. 116–122; Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği.
Örnek: Uyuşturucu saklandığı şüphesi bulunan bir eve sulh ceza hâkiminin arama kararı üzerine gündüz vakti mahalle ihtiyar heyeti üyesi tanıklar huzurunda girilerek yapılan arama.
İlgili Kavramlar: Makul Şüphe, Gece Arama Yasağı, Konut Dokunulmazlığı, Hukuka Aykırı Arama.