Tanım: Fransa'nın Strazburg kentinde faaliyet gösteren, taraf devletlerin AİHS ve protokollerinde güvence altına alınan hakları ihlal edip etmediğini bireysel veya devletlerarası başvurular üzerine kesin hükme bağlayan uluslararası yargı organıdır (AİHM).
Açıklama: Türkiye, 1987 yılında AİHM'e bireysel başvuru hakkını, 1990 yılında ise Mahkemenin zorunlu yargı yetkisini tanımıştır. AİHM: ulusal mahkemelerin kararlarını bozan bir temyiz mercii değildir (dördüncü derece mahkemesi değildir); yerel mahkemelerin yerine geçip delil değerlendirmesi yapmaz; yalnızca yargılama ve idari süreçlerin Sözleşme standartlarına uygun işleyip işlemediğini denetler. Tek Yargıç, 3 Kişilik Komite, 7 Kişilik Daire ve 17 Kişilik Büyük Daire formatında çalışır.
Hukuki Dayanak: AİHS m. 19, 26, 34, 35; Türkiye'nin 1987 ve 1990 tarihli tanıma beyanları
Örnek: Olağan kanun yolları ve AYM bireysel başvuru yolu tükenen bir gazetecinin, tutukluluğunun ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasıyla Strazburg'daki AİHM'e başvurması ve Mahkemenin ihlal kararı vermesi.
İlgili Kavramlar: Strazburg Mahkemesi, dördüncü derece yasağı, Büyük Daire, bireysel başvuru ehliyeti