Tanım: Halkın ödediği vergilerin nerelere, ne kadar ve nasıl harcanacağına karar verme ve bu harcamaları denetleme konusunda seçilmiş parlamentoya ait olan kurucu egemenlik yetkisidir.
Açıklama: Tarihsel olarak parlamentoların doğuş sebebi olan bütçe hakkı (Magna Carta ve 1689 Haklar Bildirisi geleneği), Türkiye'de Anayasa m. 87 ve 161–164'te somutlaşmıştır. Bütçe hakkı iki temel boyuttan oluşur: Önceden izin verme — TBMM'nin her yıl bütçe kanunu ile yürütmeye belirli sınırlar içinde kamu geliri toplama ve harcama yapma izni vermesi; sonradan denetleme — bütçe uygulama sonuçlarının Kesin Hesap Kanunu ve Sayıştay denetimi aracılığıyla TBMM'de irdelenip hesap sorulması.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 87, 161, 162, 163, 164; 5018 sayılı Kanun
Örnek: TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu ve Genel Kurulu'nun, bakanlıkların talep ettiği ödenek kalemlerini müzakere ederek belirli bir kamu yatırımı için öngörülen ödeneği düşürmesi; yürütmenin Meclis onayı olmadan bütçe dışı harcama yapamaması.
İlgili Kavramlar: Bütçe kanunu, kesin hesap kanunu, temsilsiz vergi olmaz ilkesi, Sayıştay