Tanım: Çalışma hakkı, bireyin iş seçebilmesini, mesleğini icra edebilmesini ve adil çalışma koşullarından yararlanabilmesini; çalışma ödevi ise çalışmanın toplumsal refahın temeli olmasını ifade eden anayasal ilkedir.
Açıklama: Anayasa m. 49'a göre çalışma herkesin hakkı ve ödevidir. Bu hüküm devlete her vatandaşa doğrudan iş bulma yükümlülüğü getirmez; ancak çalışanları işsizliğe karşı korumak ve istihdam yaratıcı ekonomik ortamı sağlamak yönünde pozitif ödevler yükler.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 49; bağlantılı olarak m. 5, 55
Örnek: Ekonomik kriz veya pandemi dönemlerinde devletin kısa çalışma ödeneği, işten çıkarma yasağı veya asgari ücret güvenceleriyle çalışanları işsizlik riskine karşı koruyucu yasal tedbirler alması.
İlgili Kavramlar: Sosyal devlet, ücrette adalet, dinlenme hakkı, sosyal güvenlik