Tanım: Eğitim ve öğrenim hakkı, bireyin bilgi ve becerilerini geliştirmek amacıyla kamu veya özel eğitim kurumlarına eşit biçimde erişebilmesini ve öğrenimini sürdürebilmesini güvenceye alan haktır.
Açıklama: Anayasa m. 42 uyarınca kimse eğitim hakkından yoksun bırakılamaz. İlköğretim zorunlu ve devlet okullarında parasızdır. Devlet, maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilere burs yoluyla destek sağlamakla (sosyal devlet ilkesi) yükümlüdür. Öğrenim hayatını kalıcı ve telafisiz biçimde sonlandıran ölçüsüz tedbirler hak ihlali oluşturur.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 10, 42; AİHS Ek 1 No'lu Protokol m. 2
Örnek: Bir üniversite öğrencisinin barışçıl bir basın açıklaması sebebiyle hakkında orantısız disiplin cezası verilerek süresiz olarak yükseköğretim kurumundan çıkarılması (AYM ihlal kararları).
İlgili Kavramlar: Fırsat eşitliği, sosyal devlet, akademik özgürlük, zorunlu eğitim