Tanım: Devletin, Anayasa'da vatandaşlara tanınan sosyal ve ekonomik hakları gerçekleştirme yükümlülüğünün, devlet bütçesinin ve milli gelirin mali imkânlarıyla sınırlı olduğunu belirten anayasal kuraldır.
Açıklama: Anayasa m. 65: "Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir." AYM yorumu: Bu madde devlete sosyal hakları tamamen yok sayma hakkı vermez; devlete "pozitif yükümlülüklerini yerine getirirken bütçe dengesini gözetme ve kaynak dağılımında öncelik belirleme" takdir yetkisi tanır. Ancak çekirdek insani hakların (acil yaşam ve sağlık güvencesinin) finansmanı mali kaynak yetersizliği gerekçesiyle durdurulamaz.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 65; BM Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi
Örnek: Devletin her vatandaşa ücretsiz konut tahsis edememesinin Anayasa m. 65'teki "mali kaynakların yeterliliği ölçüsü" ile gerekçelendirilmesi; buna karşın temel koruyucu sağlık hizmetlerinin bütçe gerekçesiyle aksatılamaması.
İlgili Kavramlar: Sosyal devlet sınırları, mali kaynaklar, pozitif yükümlülük takdiri, bütçe dengesi