Tanım: Hâkimlerin görevlerinde bağımsız olduklarını; kararlarını yalnızca Anayasa'ya, kanuna ve hukuka uygun vicdani kanaatlerine göre verdiklerini ifade eden yargısal karar alma ilkesidir.
Açıklama: Anayasa m. 138/1: "Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler." "Vicdani kanaat" keyfîlik anlamına gelmez; pozitif hukuk normları ve delillerle bağlı, gerekçelendirilmiş bir değerlendirmeyi ifade eder. Hâkim kararları hiçbir hiyerarşik amirin onayına veya revizyonuna tabi tutulamaz.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 138/1, 141 (gerekçeli karar)
Örnek: İlk derece mahkemesi hâkiminin, Yargıtay'ın yerleşik içtihadından farklı bir hukuki yorumu Anayasa'ya ve hukukun genel ilkelerine dayandırıp gerekçelendirerek direnme kararı verebilmesi.
İlgili Kavramlar: Vicdani kanaat, iç bağımsızlık, hiyerarşik denetim yasağı, gerekçeli karar hakkı