Hukuk Devleti
Tanım
Hukuk devleti, devletin bütün organlarının Anayasa ve kanunlara bağlı olarak hareket ettiği, kamu gücünün keyfi şekilde kullanılmasının önlendiği ve temel hak ile özgürlüklerin güvence altına alındığı devlet modelidir. Hukuk devletinde hiç kimse ve hiçbir kurum hukukun üzerinde değildir.
Açıklama
Hukuk devleti ilkesi, demokratik devlet düzeninin temelini oluşturur. Bu ilkeye göre devlet, yalnızca hukuk kuralları çerçevesinde hareket edebilir ve yaptığı tüm işlem ve eylemler yargısal denetime tabidir.
Hukuk devletinin temel unsurları şunlardır:
Anayasanın üstünlüğü
Kanunların öngörülebilir olması
Temel hak ve özgürlüklerin korunması
Yargı bağımsızlığı
İdarenin yargısal denetimi
Hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri
Bir devletin hukuk devleti sayılabilmesi için yalnızca kanunların bulunması yeterli değildir. Kanunların da Anayasa'ya ve evrensel hukuk ilkelerine uygun olması gerekir.
İlgili Mevzuat
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.2
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
Örnek
Bir belediyenin herhangi bir kanuni dayanak olmadan iş yerini mühürlemesi hukuk devleti ilkesine aykırıdır. Bu işlem idari yargıda iptal edilebilir.
İlgili Kavramlar
Hukuki Güvenlik
Belirlilik İlkesi
Kanunilik İlkesi
Yargı Bağımsızlığı