Tanım: Yargılamanın bir süjesi olan bireyin; kendisiyle ilgili işlemlerden haberdar edilmesi, iddia ve savunmasını delilleriyle ileri sürebilmesi ve mahkemenin bu açıklamaları dikkate alarak gerekçelendirmesini isteme anayasal hakkıdır.
Açıklama: 6100 sayılı HMK m. 27 ile pozitif hukuka giren bu hak üç temel unsurdan oluşur: Bilgilenme hakkı — yargılama hakkında tarafların usulüne uygun şekilde bilgilendirilmesi (tebligat güvencesi); açıklama ve ispat hakkı — tarafların iddia ve savunmalarını serbestçe sunup delillerini ibraz edebilmesi; dikkate alınma (gerekçede karşılanma) hakkı — mahkemenin açıklamaları sadece dinlemekle kalmayıp kararının gerekçesinde somut olarak tartışıp değerlendirmesi.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 36; 6100 sayılı HMK m. 27; 2577 sayılı İYUK m. 31
Örnek: Dava dilekçesi usulsüz tebligatla tebliğ edilmiş sayılarak davalının yokluğunda tensip zaptı düzenlenen ve delil sunma süresi kullandırılmadan aleyhine karar verilen kişinin hukuki dinlenilme hakkının ihlali.
İlgili Kavramlar: Tebligat güvencesi, savunma hakkı, gerekçeli karar, çelişmeli yargılama