Tanım: İl sınırları içerisindeki halkın mahallî müşterek ihtiyaçlarını (özellikle belediye sınırları dışındaki kırsal alanlarda) karşılamak üzere kurulan anayasal mahallî idare birimidir.
Açıklama: İl özel idaresinin organları: Vali (başkanı ve yürütme organı), İl Genel Meclisi (seçilmiş karar organı) ve İl Encümenidir. Kritik ayrım: 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı Kanun ile 30 büyükşehir belediyesi bulunan ilde il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılmıştır; görevleri büyükşehir belediyelerine ve YİKOB'lara devredilmiştir. İl özel idareleri yalnızca büyükşehir statüsünde olmayan 51 ilde faaliyetine devam etmektedir.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 127; 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu; 6360 sayılı Kanun
Örnek: Büyükşehir statüsünde olmayan bir ilde (örneğin Bitlis veya Artvin), köy yollarının asfaltlanmasının ve tarımsal sulama kanallarının İl Özel İdaresi bütçesinden karşılanması.
İlgili Kavramlar: İl genel meclisi, 6360 sayılı Kanun, YİKOB, kırsal altyapı hizmetleri