Tanım: İlk derece mahkemesi tarafından verilen bir mahkûmiyet hükmünün veya hukuki kararın, daha yüksek ve yetkili bir yargı merciince (istinaf veya temyiz) hem maddi vakıa hem de hukukilik yönünden denetlenmesini isteme hakkıdır.
Açıklama: AİHS'e Ek 7 No'lu Protokol m. 2 gereğince, bir ceza mahkemesi tarafından mahkûm edilen herkes, mahkûmiyetin veya hükmolunan cezanın yüksek bir mahkemece yeniden incelenmesini sağlama hakkına sahiptir. Türkiye'de iki dereceli yargıdan üç dereceli yargı sistemine (İlk Derece → Bölge Adliye/İdare Mahkemesi [İstinaf] → Yargıtay/Danıştay [Temyiz]) geçilmiştir. Kanun yoluna başvurma hakkı keyfî ve aşırı süre kısıtlamalarıyla veya fahiş harçlarla kullanılamaz hâle getirilemez.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 36; AİHS Ek 7 No'lu Protokol m. 2; CMK m. 267 vd.; HMK m. 341 vd.
Örnek: Ağır hapis cezasına mahkûm edilen bir sanığın istinaf başvuru dilekçesinin, cezaevi idaresinin dilekçeyi geciktirmesi yüzünden süre aşımından reddedilmesi hâlinde sanığın kanun yolu hakkının ihlal edilmiş sayılması.
İlgili Kavramlar: İstinaf denetimi, temyiz incelemesi, iki dereceli yargılama ilkesi, hükmün denetlenmesi