Tanım: Adli veya idari bir uyuşmazlığın, uyuşmazlığın niteliği ve karmaşıklığı gözetilerek hukuk düzeninin izin verdiği asgari sürede, gereksiz ve haksız gecikmelere meydan verilmeksizin nihai karara bağlanmasını isteme hakkıdır.
Açıklama: Anayasa m. 141/4 gereğince davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevidir. Makul süre denetiminde esas alınan kriterler: davanın karmaşıklığı; başvurucunun yargılama sürecindeki tutumu (gecikmeye sebep olup olmadığı); yargı makamlarının tutumu (açıklanamayan uzun hareketsizlik dönemleri); uyuşmazlığın başvurucu açısından taşıdığı hayati önem (velayet, işçilik alacağı vb.). Türkiye'de makul süre aşımı şikâyetleri öncelikle Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu'na taşınmaktadır.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 36, 141/4; AİHS m. 6/1; 6384 sayılı Kanun
Örnek: Basit bir tapu iptali veya alacak davasının hiçbir hukuki karmaşıklık bulunmamasına rağmen 12 yıl sürmesi sebebiyle makul sürenin aşıldığının tespit edilmesi ve tazminata hükmedilmesi.
İlgili Kavramlar: Usul ekonomisi, tazminat komisyonu, hareketsizlik dönemleri, adil yargılanma