Organ veya doku ticareti suçu, hukuken geçerli rıza bulunmaksızın yaşayan veya ölü bir kimseden organ veya doku almak; ya da maddi bir menfaat (para) karşılığında organ veya doku satın almak, satmak, nakletmek, saklamak veya bu ticarete aracılık etmektir (TCK m. 91).
TCK m. 91 İnsan Bedeninin Metalaştırılmasını ve Sömürülmesini Engeller:
Rızasız Organ Almak (m. 91/1): Beş yıldan dokuz yıla kadar hapis (organ yaşayan kişiden alınmışsa alt sınır 6 yıl).
Organ Alım-Satımı ve Ticareti (m. 91/3): Bir menfaat karşılığı organ satın alan, satan veya aracılık eden kişi beş yıldan dokuz yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
İlan ve Reklam Yasağı (m. 91/5): İnternette veya basında organ satışı ilanı verenler de cezalandırılır.
Etkin Pişmanlık (TCK m. 92): Organını satan kişi resmi makamlar öğrenmeden önce durumu bildirirse ceza almaz.
Hukuki Dayanak: TCK m. 91, 92; 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanun.
Örnek: Böbrek yetmezliği çeken zengin bir hastaya, yoksul bir şahsın böbreğini 200.000 TL karşılığında temin eden ve sahte akrabalık belgeleriyle özel bir hastanede yasadışı organ naklini organize eden organ mafyası aracısının TCK m. 91/3 gereğince tutuklanarak yargılanması.
İlgili Kavramlar: Organ Mafyası, 2238 Sayılı Kanun, Organ Satış İlanı Yasağı, Etkin Pişmanlık (m. 92).