Tanım: Tarihsel, biyolojik veya sosyo-ekonomik sebeplerle dezavantajlı konumda bulunan belirli toplumsal kesimlerin fiilî eşitliğe ulaşmalarını sağlamak amacıyla hukuk düzenince onlar lehine geçici veya kalıcı olarak tanınan ayrıcalıklı tedbirlerdir (olumlu eylem).
Açıklama: Anayasa'da pozitif ayrımcılık iki fıkrayla anayasal korumaya alınmıştır: Madde 10/2 (2004 değişikliği): "Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz." Madde 10/3 (2010 değişikliği): "Çocuklar, yaşlılar, engelliler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz." Bu düzenlemeler sayesinde söz konusu gruplar lehine getirilen kotalar ve teşvikler aleyhine "eşitliğe aykırılık" iddiasıyla iptal davası açılamaz.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 10/2-3; CEDAW Sözleşmesi m. 4 (geçici özel önlemler)
Örnek: 50 veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde kanunen %3 engelli işçi çalıştırma zorunluluğu (engelli kotası) getirilmesinin diğer çalışanlar açısından eşitlik ihlali sayılmaması.
İlgili Kavramlar: Olumlu eylem (affirmative action), engelli kotası, kadın hakları, şehit yakınları ve gaziler