Tanım: Kişinin kendisine yöneltilen her türlü adli suçlama veya idari-disipliner isnada karşı hukuki argümanlarını sunabilme, avukat/müdafi yardımından yararlanabilme ve aleyhindeki iddiaları çürütebilme özgürlüğüdür.
Açıklama: Anayasa m. 36 savunma hakkını meşru vasıtalardan yararlanarak kullanılabilecek temel bir hak olarak düzenler. Savunma hakkının ceza muhakemesindeki unsurları: isnadı derhâl ve ayrıntılı olarak anladığı dilde öğrenme; savunmasını hazırlamak için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma; müdafi (avukat) tayin etme ve mali gücü yoksa barodan ücretsiz zorunlu müdafi talep edebilme; kendisi aleyhine tanıklık etmeme ve susma hakkı (nemo tenetur ilkesi). Disiplin hukukunda da savunma alınmaksızın ceza verilemez (Anayasa m. 129/2).
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 36, 129/2; AİHS m. 6/3; CMK m. 147–156
Örnek: Ağır ceza mahkemesinde yargılanan ve avukat tutacak maddi gücü bulunmayan bir sanığa CMK gereğince zorunlu müdafi atanmaksızın yargılamaya devam edilip ceza verilmesinin savunma hakkının mutlak ihlali sayılarak Yargıtayca bozulması.
İlgili Kavramlar: Müdafi yardımı, susma hakkı, nemo tenetur ilkesi, zorunlu müdafilik