Tanım: Seçmenin hiçbir cebir, tehdit, rüşvet veya kamu gücü baskısı altında kalmaksızın dilediği adaya ve partiye serbestçe oy verebilmesini ve adayların eşit şartlarda yarışabilmesini güvenceye alan ilkedir.
Açıklama: Anayasa m. 67/2 seçimlerin serbest oy esasına göre yapılacağını hükme bağlar. Bu ilke oy verme kabinindeki serbestiyi aşar; seçim öncesi propaganda döneminde muhalefet adaylarının engellenmemesini, kamu olanaklarının iktidar lehine tek taraflı kullanılmamasını ve seçmenin özgür kanaat oluşturabilmesini de kapsar. Seçim yasaklarındaki ihlaller seçim kurullarınca denetlenir.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 67/2; 298 sayılı Kanun m. 49–66
Örnek: Bir kamu kurumunda amirlerin çalışanları belirli bir siyasi partiye oy vermedikleri takdirde işten çıkarmakla tehdit etmesinin serbest oy ilkesine ve TCK m. 152'ye aykırılık oluşturması.
İlgili Kavramlar: Serbest oy ilkesi, seçim propagandası, seçim güvenliği, demokratik seçimler