Tanım: Vergi sisteminin bir bütün olarak, toplam kamu gideri yükünü yurttaşlar ve sektörler arasında servet, gelir ve sosyal durum farklılıklarını gözeterek hakkaniyetli, dengeli ve ölçülü bir şekilde paylaştırması ilkesidir.
Açıklama: Anayasa m. 73/2: "Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır." Türkiye'de dolaylı vergilerin (KDV, ÖTV) toplam vergi gelirleri içindeki payının aşırı yüksek olması, dar gelirlilerin zenginlerle aynı oranda tüketim vergisi ödemesine yol açtığı için vergi adaleti tartışmalarının merkezinde yer alır. Vergi adaleti aynı zamanda mülkiyet hakkının ölçüsüz vergilerle fiilen kamulaştırılmasını (boğucu vergilendirme yasağı) engeller.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 2, 13, 35, 73/2
Örnek: Temel gıda maddelerinde KDV oranının %1 gibi düşük tutulması; buna karşılık lüks tüketim mallarında yüksek ÖTV uygulanarak dar gelirlinin vergi yükünün hafifletilmesi.
İlgili Kavramlar: Dolaylı vergi-dolaysız vergi dengesi, boğucu vergilendirme yasağı, sosyal devlet, maliye politikası