Tanım
Devletin temel organlarının kuruluşuna, işleyişine, kamu gücünün sınırlarına ve temel hak güvencelerine ilişkin kuralların yetkili kurucu organ tarafından hazırlanarak resmî, bağlayıcı ve tek bir metin (kodifiye belge) hâlinde yürürlüğe konulduğu anayasa türüdür.
Açıklama
Yazılı anayasa anlayışı Aydınlanma Çağı ve 18. yüzyıl sonu devrimleriyle (1787 ABD Anayasası ve 1791 Fransız Anayasası) evrenselleşmiştir. Temel amacı hukuki belirlilik, öngörülebilirlik sağlamak ve siyasal iktidarın keyfî tasarruflarını yazılı kurallarla sınırlandırmaktır. Günümüzde dünyadaki devletlerin ezici çoğunluğu yazılı anayasa sistemine sahiptir.
Yazılı anayasaya sahip bir düzende tüm anayasal hayatın yalnızca bu metinden ibaret olduğu düşünülmemelidir. Anayasa metni ana omurgayı çizer; bu omurga TBMM İçtüzüğü, Seçim Kanunu, Siyasi Partiler Kanunu gibi organik yasalar ve Anayasa Mahkemesi'nin içtihatlarıyla somutlaşır. Ancak bu ikincil düzenlemelerin hiçbirisi Anayasa metninin üstüne çıkamaz. 1982 Anayasası yazılı ve kodifiye bir anayasadır.
Hukuki Dayanak
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası; Anayasa m. 11, 175.
Somut Örnek
Bir vatandaşın veya hâkimin, Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerinin neler olduğunu öğrenmek istediğinde, dağınık geleneklere bakmak yerine doğrudan Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 104. maddesinin yazılı metnini açıp inceleyebilmesi.
Benzer Kavramlardan Farkı
Yazısız (teamüli) anayasa, anayasal kuralların tek bir metinde toplanmayıp tarihsel gelenekler, mahkeme içtihatları ve dağınık kanunlarla oluşmasıdır. Katı anayasa ise metnin değiştirilme zorluğuna ilişkindir; bir anayasa yazılı olduğu halde esnek de olabilir.
İlgili Kavramlar
Yazısız Anayasa, Katı Anayasa, Hukuki Belirlilik, Normatif Belge, 1982 Anayasası.