Tanım: Yerleşme ve seyahat hürriyeti, bireyin istediği yerde ikamet edebilmesini, ülke içinde serbestçe dolaşabilmesini ve serbestçe yurt dışına çıkıp yurda dönebilmesini güvence altına alan haktır.
Açıklama: Anayasa m. 23, yerleşme ve seyahat hürriyetini iki ayrı koruma alanıyla düzenler. Yurt Dışına Çıkış Güvencesi (2010 değişikliği): Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlandırılabilir. İdari makamlarca (vergi borcu, genel idari işlem vb.) pasaporta tahdit konulamaz.
Hukuki Dayanak: Anayasa m. 23; Pasaport Kanunu; CMK m. 109
Örnek: Hakkında açılmış adli soruşturma veya mahkemece verilmiş yurt dışı yasağı kararı olmayan bir yurttaşın pasaportuna vergi dairesi veya emniyet müdürlüğü kararıyla idari yoldan yurt dışı çıkış yasağı konulması.
İlgili Kavramlar: Yurt dışına çıkış tahdidi, adli kontrol, kişi hürriyeti ve güvenliği, seyahat kısıtlaması