HAKSAV Logo
HAKSAV Sözlük

Hâkim ve savcılara özel sosyal medya platformu

Giriş Yap
Hukuk Sözlüğü·Anayasa Hukuku

Yumuşak Anayasa

Tanım

Hükümlerinin değiştirilmesi bakımından olağan kanunların kabul edilme usul ve çoğunluklarından farklı, daha ağırlaştırılmış veya nitelikli hiçbir özel prosedür öngörmeyen esnek anayasal düzendir.

Açıklama

Katı-yumuşak anayasa ayrımında belirleyici ölçüt kuralların içeriği veya önemi değil; anayasanın değiştirilme mekanizmasının güçlük derecesidir. Yumuşak bir anayasada parlamentolar, sıradan bir vergi veya trafik kanununu hangi usul ve çoğunlukla kabul ediyorsa, anayasal nitelikteki temel bir kuralı da aynı usulle kabul edebilir veya ilga edebilir.

Bu sistemde anayasal istikrar katı metin kurallarıyla değil; oturmuş siyasal gelenekler, anayasal teamüller, yargı kararları ve kamuoyu denetimi ile korunur. Karşılaştırmalı anayasa hukukunda yumuşak anayasanın en bilinen örneği Birleşik Krallık (İngiltere) sistemidir. Birleşik Krallık'ta anayasal nitelikteki kanunlar (Magna Carta, 1689 Haklar Bildirisi, İnsan Hakları Yasası) Parlamento tarafından olağan yasa yapım süreciyle tadil edilebilir.

Türkiye anayasa tarihinde 1921 Teşkilât-ı Esasîye Kanunu, anayasa değişikliği için özel bir nitelikli çoğunluk öngörmediği için teknik olarak yumuşak bir anayasa niteliğindedir.

Hukuki Dayanak

1921 Teşkilât-ı Esasîye Kanunu; Karşılaştırmalı Anayasa Hukuku; Birleşik Krallık Parlamento Hukuku.

Somut Örnek

Yumuşak anayasal düzene sahip bir ülkede parlamentonun, adli mahkemelerin yapısını dönüştüren bir reformu herhangi bir referandum, iki defa görüşme veya nitelikli çoğunluk aramaksızın salonda bulunan milletvekillerinin basit çoğunluğunun oyuyla yasalaştırabilmesi.

Benzer Kavramlardan Farkı

Katı anayasa değişiklik için nitelikli oy, halkoylaması veya teklif barajı gibi ağırlaştırılmış kurallar arar. Yazısız anayasa kuralların tek bir metinde toplanmamasıdır; yumuşak anayasa ile yazısız anayasa eşanlamlı değildir.

İlgili Kavramlar

Katı Anayasa, Anayasal Teamül, 1921 Anayasası, Parlamento Egemenliği, Olağan Yasama Usulü.

30 gün önce·Admin Kullanıcı 2
WhatsApp

Daha fazla hukuk terimi ve içerik için platforma katılın.

Giriş Yap / Kayıt Ol